Η Εκαντασι

[ca_audio url=»http://krishna.gr/wp-content/uploads/greek/Ekadasi.mp3″ width=»496″ height=»27″ css_class=»codeart-google-mp3-player» autoplay=»true»]

Όπως ορισμένες τοποθεσίες διαθέτουν ένα ξεχωριστό περιβάλλον, ευνοϊκό για τον εξαγνισμό και την πνευματική μας πρόοδο, το ίδιο ισχύει και για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Η ημέρα της Εκαντασι είναι πνευματικά φορτισμένη με την ενέργεια της αφοσίωσης προς τον Κύριο Κρισνα.

Ο Σριλα Πραμπουπαντα εξήγησε ότι Εκαντασι σημαίνει «η ενδέκατη» και αναφέρεται στην ενδέκατη ημέρα του φεγγαριού, είτε αυτό είναι στη φέξη του, είτε είναι στη χάση του. Συνεπώς υπάρχουν δυο Εκαντασι τον μήνα.

Ο Σριλα Πραμπουπαντα δεν μας είπε ποτέ κατά τη διάρκεια της Εκαντασι να μην κοιτάζουμε ή να μην μιλάμε στους μη-λάτρεις. Ούτε πώς θα είμασταν υποχρεωμένοι να τηρούμε πλήρη νηστεία ή να μένουμε άυπνοι. Μας ζήτησε μονάχα να χρησιμοποιούμε τη μέρα αυτή για να θυμόμαστε περισσότερο τον Κρισνα. Έναν μονάχα περιορισμό μας έδωσε: Την Εκαντασι, μην τρώτε ούτε όσπρια, ούτε δημητριακά.

Ο σοφός Ναραντα είπε:

αραντιτο γιαντι χαρις ταπασα ταταχ κιμ
ναραντιτο γιαντι χαρις ταπασα ταταχ κιμ

«Όταν προσφέρεται λατρεία στον Κρισνα, τι αξία έχει ο ανάρμοστος ασκητισμός; Κι όταν δεν προσφέρεται λατρεία στον Κρισνα, τι αξία έχει ο ασκητισμός;» Το νόημα είναι ότι ο ασκητισμός αποτελεί μια φυσιολογική δραστηριότητα της υπηρεσίας αφοσίωσης στον Κρισνα.

Για παράδειγμα, αν στην Εκαντασι προσπαθώ να ψέλνω και να ακούω για τον Κρισνα περισσότερο από όσο συνήθως, φυσιολογικά θα επιθυμώ να τρώω και να κοιμάμαι λιγότερο. Και όταν αρχίσω να αισθάνομαι φορτισμένος με πνευματική ενέργεια από τη ψαλμωδία και την ανάγνωσή μου, τότε θα αισθάνομαι λιγότερο πεινασμένος και νυσταγμένος από ότι συνήθως.

Η συνείδηση του Κρισνα δεν αποσκοπεί να μας γίνει ένα φορτίο, αντίθετα προορίζεται να μας απαλλάξει από τα φορτία μας. Στις Βεδικές γραφές υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομερείς οδηγίες για κάθε είδους προσωπικών, κοινωνικών ή πολιτιστικών υποθέσεων, σκοπός τους όμως είναι να μας βοηθούν κι όχι να μας εμποδίζουν να γίνουμε συνειδητοί του Κρισνα στην καθημερινή μας ζωή. Όποιος τηρεί τη νηστεία της Εκαντασι θα πρέπει να νιώθει ελαφρύς και ελεύθερος κι όχι παραφορτωμένος με ανησυχία.

Τα δευτερεύοντα οφέλη από την τήρηση της Εκαντασι είναι πολλά, όπως καλή υγεία (η τακτική νηστεία επιτρέπει στο πεπτικό μας σύστημα να αναπαυθεί) και οικονομία (αν όλοι ακολουθούσαν την Εκαντασι, φανταστείτε πόσο λιγότερη κατανάλωση τροφίμων θα γινόταν). Όμως ο κύριος και ανώτατος σκοπός της τήρησης της Εκαντασι είναι να μας βοηθήσει να ξυπνήσουμε την αγάπη μας για τον Κρισνα.

Ο Πραμπουπαντα δίδαξε πως τήρηση της Εκαντασι σημαίνει μείωση των σωματικών αναγκών και μεγιστοποίηση της υπηρεσίας μας στον Κρισνα. Την Εκαντασι θα πρέπει να τρώμε απλούστερα, προσπαθώντας να εφαρμόσουμε τη φράση: «Τρώω για να ζω, δεν ζω για να τρώω.»

Ο Σριλα Πραμπουπαντα μας συμβούλεψε, στην Εκαντασι, να αυξάνουμε τη ψαλμωδία των αγίων ονομάτων – Χαρε Κρισνα, Χαρε Κρισνα, Κρισνα Κρισνα, Χαρε Χαρε, Χαρε Ραμα, Χαρε Ραμα, Ραμα Ραμα, Χαρε Χαρε. Όταν κάποιος μαθητής τον ρώτησε: «Πρέπει να ψέλνουμε 25 γύρους στο τζαπα την Εκαντασι;» ο Σριλα Πραμπουπαντα απάντησε: «Γιατί μονάχα 25; Θα πρέπει να ψέλνετε όσο γίνεται περισσότερο.»

Ο Κύριος Τσαϊτανια ζήτησε από τη μητέρα Του ( και με αυτό τον τρόπο, από όλους του ακόλουθούς Του) να νηστεύουν τα δημητριακά στην Εκαντασι. Τα δημητριακά, εκτός από τη περισσότερη ενέργεια που χρειάζονται για να χωνευθούν, λέγεται πως στην Εκαντασι δέχονται την επίδραση συνεπειών από αμαρτίες που γίνονται γενικά στον κόσμο. Έτσι αν και η Εκαντασι είναι μια εξαιρετικά ευοίωνη ημέρα, όποιος τρώει δημητριακά την ημέρα αυτή, ασυνείδητα εμπλέκεται σε αυτές τις συνέπειες.

Μερικές φορές τυχαίνει να ξεχάσει κανείς ότι κάποια μέρα είναι Εκαντασι και να το θυμηθεί αφού έχει ήδη φάει δημητριακά. Αν αυτό σας συμβεί, το καλύτερο θα είναι να αποφύγετε να φάτε κι άλλα δημητριακά. Έπειτα τηρήστε τη νηστεία της Εκαντασι την επόμενη ημέρα.

Μια φορά τον χρόνο, στην αρχή του καλοκαιριού, υπάρχει μια ξεχωριστή Εκαντασι που ονομάζεται Πανταβα-νιρτζαλα Εκαντασι ή Μπιμα Εκαντασι. Πριν από πεντε χιλιάδες χρόνια, τις ημέρες της Μαχαμπαρατα, ο μεγαλύτερος αδελφός του Αρτζουνα, ο Μπιμα, είχε μεγάλη δυσκολια να νηστεύει. (Εκείνες τις μέρες όλοι νήστευαν πλήρως από κάθε τροφή, ακόμα και το νερό). Ο σοφός Βγιασαντεβα λοιπόν του επέτρεψε να τηρεί μονάχα μια φορά τον χρόνο τη πλήρη Εκαντασι. Στη κίνηση της συνείδησης του Κρισνα πολλοί λάτρεις έχουν συνηθίσει να ακολουθούν αυτή τη Μπιμα Εκαντασι, χωρίς να τρώνε καμία τροφή, ούτε να πίνουν νερό, έτσι ώστε να εξουδετερώσουν οποιεσδήποτε ασυνέπειες έκαναν στην τήρηση των προηγούμενων εικοσι-τριών Εκαντασι.

Ορισμένοι λάτρεις έχουν επιλέξει ως έναν τακτικό ασκητισμό να νηστεύουν από το φαγητό, το νερό και τον ύπνο, στην Εκαντασι. Μένουν ξύπνιοι όλη νύχτα, συνήθως με φίλους (είναι δύσκολο να τα καταφέρει κανείς μόνος του) και ψέλνουν, τραγουδούν και διαβάζουν μαζί. Αν αποφασίσετε ποτέ να το εφαρμόσετε κι εσείς, ή να νηστέψετε πλήρως, ακόμα κι από το νερό, υπάρχει μια πολύ υγιεινή μέθοδος για τη διακοπή της νηστείας σας. Πιείτε ένα ποτήρι νερό περίπου, με χυμό λεμονιού, λίγο μαύρο πιπέρι και λίγο αλάτι. Έπειτα αφήστε να περάσουν δυο ώρες προτού φάτε οτιδήποτε άλλο.

Ο καθένας έχει μια διαφορετική ιδιοσυγκρασία κι έτσι για μερικούς η νηστεία ακόμα κι από το νερό ενδεχομένως να είναι υπερβολική για την υγεία τους. Ο Σριλα Πραμπουπαντα είπε κάποτε σε έναν μαθητή του πως σε σειρά προτεραιότητας πρώτα είναι η υγεία, έπειτα το σαντανα μας (οι πνευματικές μας δραστηριότητες) κι έπειτα η υπηρεσία μας για να βοηθήσουμε κι άλλους να λάβουν τη συνείδηση του Κρισνα. Αυτό δεν υπονοεί ότι η υγεία είναι σημαντικότερη από τη ψαλμωδία του Χαρε Κρισνα! Το νόημα είναι ότι αν δεν είναι κανείς σε μια καλή κατάσταση υγείας θα του είναι δύσκολο να κάνει οτιδήποτε. Έτσι, ο Πραμπουπαντα δίδαξε πως αν ένας λάτρης νιώθει υπερβολικά αδύναμος εξαιτίας της νηστείας της Εκαντασι κι έτσι δεν μπορεί να εκτελέσει την υπηρεσία του, θα είναι καλύτερο γι’ αυτόν να φάει. Ακόμα κι ίδιος έτρωγε την ημέρα της Εκαντασι. Στους ναούς της ISKCON, οι μάγειρες μερικές φορές ετοιμάζουν εορταστικές ετοιμασίες στην Εκαντασι, χρησιμοποιώντας υλικά όπως πατάτα και φαγόπυρο (μαύρο σιτάρι) για να φτιάξουν ετοιμασίες παρόμοιες με εκείνες των δημητριακών.

Ανεξάρτητα από το πώς θα αποφασίσετε να τηρήτε την Εκαντασι, το καλύτερο θα είναι να προετοιμάζεστε ψυχολογικά από την προηγούμενη ημέρα, προγραμματίζοντας τι σκοπεύετε να κάνετε. Προσπαθείστε να διαμορφώσετε την Εκαντασι ως μια μέρα κατά την οποία διακόπτετε τον συνηθισμένο ρυθμό της ζωής σας για να αυξήσετε τις πνευματικές σας δραστηριότητες. Η Εκαντασι αποτελεί επίσης και μια καλή ευκαιρία για να σκεφτείτε βαθύτερα την πορεία της πνευματικής σας προόδου. Καλή επιτυχία!

(βασισμένο σε άρθρο που δημοσιεύθηκε αρχικά στο περιοδικό Επιστροφή στον Κρίσνα-Back to Godhead, τόμος 28, ν.2, 1994. Μετάφραση του Νάμα Σανκιρτάνα ντάσα)

Comments are closed.