Μετενσαρκωση και υπερπεραν

Ο Mιke Robinson είναι δημοσιογράφος σε ραδιοφωνικό σταθμό του Λονδίνου και ζητά πληροφορίες για την επιστήμη της ψυχής: «Εχουμε ξαναβρεθεί εδώ; Θα επιστρέψουμε ή …» Ο Σρίλα Πραμπουπάντα ανατρέχει στις πανάρχαιες βεδικές γραφές για μερικές εντυπωσιακές απαντήσεις.

Mike Robinson: Μπορείτε να μου πείτε ποιο είναι το «πιστεύω» σας; – ποια είναι η φιλοσοφία της κίνησης Χάρε Κρίσνα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι. Η επίγνωση του Κρίσνα δεν είναι ζήτημα πίστης, είναι επιστήμη. Το πρώτο βήμα είναι η κατανόηση της διαφοράς ανάμεσα σε ένα ζωντανό σώμα και σε ένα νεκρό σώμα. Ποια είναι η διαφορά; Οταν κάποιος πεθάνει, η πνευματική ψυχή, η ζωτική δύναμη, αφήνει το σώμα. Τότε το σώμα καλείται «νεκρό». Υπάρχουν δηλαδή δύο πράγματα· το ένα είναι το σώμα και το άλλο, η ζωτική δύναμη μέσα στο σώμα. Μιλάμε για τη ζωτική δύναμη μέσα στο σώμα. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην επιστήμη της επίγνωσης του Κρίσνα, που είναι πνευματική, και μια συνηθισμένη υλική επιστήμη. Επειδή αυτή η κίνηση είναι πνευματική, στην αρχή, είναι πάρα πολύ δύσκολο για τον συνηθισμένο άνθρωπο να την εκτιμήσει. Πρέπει πρώτα να καταλάβει πως είναι ψυχή, πως είναι δηλαδή διαφορετικός από το σώμα του.
Mike Robinson: Και πότε το καταλαβαίνουμε;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Μπορείς να το καταλάβεις οποιαδήποτε στιγμή, μα απαιτεί κάποια εξυπνάδα. Για παράδειγμα, όταν το παιδί μεγαλώσει, γίνεται αγόρι, το αγόρι γίνεται έφηβος, ο έφηβος γίνεται ενήλικας κι ο ενήλικας γίνεται ηλικιωμένος. Μέσα σ’αυτό το χρονικό διάστημα, μολονότι το σώμα του αλλάζει, κι από παιδί γίνεται ηλικιωμένος, αισθάνεται πως είναι το ίδιο πρόσωπο, πως έχει την ίδια ταυτότητα. Παρατήρησε: το σώμα αλλάζει, αλλά ο κάτοχος του σώματος, η ψυχή, παραμένει η ίδια. Είναι λογικό, επομένως, να συμπεράνουμε πως όταν πεθάνει το τωρινό μας σώμα, θα πάρουμε άλλο σώμα. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται μετεμψύχωση.
Mike Robinson: Δηλαδή, όταν οι άνθρωποι πεθαίνουν, στην πραγματικότητα πεθαίνει μόνο το φυσικό σώμα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι. Αυτό εξηγείται λεπτομερειακά στη Μπάγκαβαντ-γκίτα (2.30) να τζαγιατε μριγιατε βα καντατσιν… να χανγιατε χανγιαμανε σαρ¤ρε.
Mike Robinson: Παραθέτετε συχνά παραπομπές;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι, παραθέτουμε συχνά παραπομπές. Η επίγνωση του Κρίσνα είναι μια σοβαρή εκπαίδευση, όχι μια συνηθισμένη θρησκεία. (Απευθύνεται σε έναν αφοσιωμένο υπηρέτη). Βρες αυτόν τον στίχο στη Μπάγκαβαντ-γκίτα.
Μαθητής: «Για την ψυχή δεν υπάρχει γέννηση ή θάνατος. Ούτε, επειδή κάποτε υπήρξε, μετά παύει να υπάρχει. Είναι αγέννητη, αιώνια, προϋπάρχουσα, αθάνατη και αρχέγονη. Δεν πεθαίνει όταν το σώμα πεθαίνει.»
Mike Robinson: Σας ευχαριστώ πολύ που το διαβάσατε. Μπορείτε να μου εξηγήσετε περισσότερο; Αφού η ψυχή είναι αθάνατη, οι ψυχές όλων όσων πεθαίνουν πηγαίνουν στον Θεό;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Οχι απαραίτητα. Μόνο όποιος είναι ικανός – όποιος σ’αυτή τη ζωή προετοιμαστεί κατάλληλα για να επιστρέψει στο σπίτι, στον Θεό- πηγαίνει. Οποιος δεν είναι ικανός, αποκτά ένα ακόμη υλικό σώμα. Υπάρχουν 8.400.000 διαφορετικά είδη σωματικής μορφής. Οπως όταν κάποιος κολλά μιαν ασθένεια κι ύστερα την εκδηλώνει. Είναι δύσκολο να το καταλάβεις;
Mike Robinson: Είναι δύσκολο να τα καταλάβω όλα.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ας υποθέσουμε πως κάποιος κολλά ευλογιά. Μετά από εφτά μέρες εμφανίζει τα συμπτώματα. Πως ονομάζεται αυτή η περίοδος;
Mike Robinson: Επώαση;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Επώαση. Δεν μπορείς, επομένως, να την αποφύγεις. Είναι ο νόμος της φύσης: αν κολλήσεις μια ασθένεια, αυτή θα εκδηλωθεί. Παρόμοια, κατά τη διάρκεια αυτής της ζωής συναναστρέφεσαι την υλική φύση με διάφορους τρόπους κι αυτή η συναναστροφή καθορίζει τι είδους σώμα θα αποκτήσεις στην επόμενη ζωή. Αυτή η διαδικασία ακολουθεί αυστηρά τους νόμους της φύσης. Είμαστε απόλυτα εξαρτημένοι, αλλά λόγω της άγνοιας οι άνθρωποι σκέφτονται πως είναι ελεύθεροι· φαντάζονται πως είναι ελεύθεροι, αλλά στην πραγματικότητα βρίσκονται κάτω από την επίδραση των φυσικών νόμων. Ετσι, λοιπόν, η επόμενη γέννησή σου θα καθοριστεί από τις δραστηριότητές σου – αμαρτωλές ή ευσεβείς, ανάλογα με την περίπτωση.
Μike Robinson: Η Χάρη σας, μπορείτε να επιστρέψετε έστω και για ένα λεπτό; Είπατε πως όλοι εξαρτιόμαστε. Υποστηρίζετε πως αν ζήσουμε μια καλή ζωή, καθορίζουμε ένα καλό μέλλον;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι.
Mike Robinson: Είμαστε επομένως ελεύθεροι να διαλέξουμε τι πιστεύουμε σημαντικό; Η θρησκεία είναι σημαντική, επειδή αν πιστεύουμε στον Θεό και διάγουμε μια καλή ζωή…
Σρίλα Πραμπουπάντα: Δεν είναι ζήτημα πίστης. Μην επαναφέρεις το ζήτημα της πίστης. Είναι νόμος. Για παράδειγμα, υπάρχει η κυβέρνηση. Μπορείς να πιστεύεις ή να μην πιστεύεις, αλλά αν παραβείς το νόμο, θα τιμωρηθείς από την κυβέρνηση. Αν δεν πιστεύεις στον Θεό και κάνεις ότι σου αρέσει ανεξάρτητα, τότε θα τιμωρηθείς από τους νόμους της φύσης.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Εχει σημασία σε ποιά θρησκεία πιστεύει κάποιος; Είναι σημαντικό αν κάποιος είναι αφοσιωμένος υπηρέτης του Κρίσνα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Δεν είναι ζήτημα θρησκείας. Είναι ζήτημα επιστήμης. Είσαι μια πνευματική ύπαρξη, αλλά επειδή είσαι δεσμευμένος στην ύλη, ελέγχεσαι από τους νόμους της υλικής φύσης. Ισως πιστεύεις στη Χριστιανική θρησκεία, ίσως πιστεύεις στον Ινδουϊσμό. Αυτό δε σημαίνει πως εσύ θα γεράσεις, ενώ εγώ όχι. Μιλάμε για την επιστήμη της ανάπτυξης. Είναι φυσικός νόμος. Δεν σημαίνει πως επειδή είσαι Χριστιανός, πρόκειται να γεράσεις και επειδή είμαι Ινδουϊστής δεν πρόκειται να γεράσω. Ολοι γερνάμε. Ολοι οι νόμοι της φύσης είναι εφαρμόσιμοι σε όλους. Είτε πιστεύεις σ’αυτήν, είτε πιστεύεις σ’εκείνη τη θρησκεία, δεν έχει σημασία.
Mike Robinson: Υποστηρίζετε λοιπόν πως υπάρχει ένας μόνο Θεός που μας ελέγχει όλους;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Υπάρχει ένας Θεός και ένας φυσικός νόμος και όλοι βρισκόμαστε κάτω από τον έλεγχο αυτού του φυσικού νόμου. Ελεγχόμαστε από τον Υπέρτατο. Είναι ανοησία, επομένως, να σκεφτόμαστε πως είμαστε ελεύθεροι ή πως μπορούμε να κάνουμε ότι μας αρέσει.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Μπορείτε να μου εξηγήσετε ποια είναι η διαφορά, αν κάποιος είναι μέλος της κίνησης Χάρε Κρίσνα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η κίνηση Χάρε Κρίσνα προορίζεται για όσους επιθυμούν με σοβαρότητα να κατανοήσουν αυτή την επιστήμη. Δεν είμαστε σεχταριστική ομάδα. Οχι. Οποιοσδήποτε μπορεί να συμμετέχει. Οι σπουδαστές επιτρέπονται. Είτε είσαι Χριστιανός, είτε είσαι Ινδουϊστής, είτε είσαι Μουσουλμάνος – δεν έχει σημασία. Η κίνηση για την επίγνωση του Κρίσνα γίνεται αποδεκτή από όποιον θέλει να κατανοήσει την επιστήμη του Θεού.
Mike Robinson: Σε τι διαφέρει αυτός που μαθαίνει να συμπεριφέρεται ως αφοσιωμένος υπηρέτης του Κρίσνα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Γι’αυτόν έχει αρχίσει η αληθινή εκπαίδευση. Πρώτα πρέπει να καταλάβεις πως είσαι πνευματική ψυχή. Κι επειδή είσαι πνευματική ψυχή αλλάζεις το σώμα σου. Αυτό είναι το Α και το Ω της πνευματικής γνώσης. Ετσι, όταν το σώμα σου πεθαίνει – όταν καταστρέφεται- εσύ δεν πεθαίνεις. Παίρνεις ένα άλλο σώμα, ακριβώς όπως αλλάζεις σακκάκι ή πουκάμισο. Αν με επισκεφτείς αύριο φορώντας διαφορετικό πουκάμισο και σακκάκι, σημαίνει πως είσαι διαφορετικό πρόσωπο; Οχι. Παρόμοια κάθε φορά που πεθαίνεις, αλλάζεις σώματα, αλλά εσύ, η πνευματική ψυχή μέσα στο σώμα, παραμένεις ίδια. Αυτό το σημείο πρέπει να γίνει κατανοητό. Τότε είναι δυνατή η περαιτέρω πρόοδος στην επιστήμη της επίγνωσης του Κρίσνα.
Mike Robinson: Αρχίζω να καταλαβαίνω. Δυσκολεύομαι να καταλάβω πως συνδέονται όσα είπατε με τον μεγάλο αριθμό των μαθητών σας που κρατάνε έντυπα των Χάρε Κρίσνα, κατά μήκος της Οxford street.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Αυτά τα έντυπα έχουν σκοπό να πείσουν τους ανθρώπους για την ανάγκη της πνευματικής ζωής.
Mike Robinson: Δεν σας απασχολεί να τους πείσετε να γίνουν μέλη της κίνησης για την επίγνωση του Κρίσνα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Δεν έχει σημασία. Η αποστολή μας είναι να τους εκπαιδεύσουμε. Οι άνθρωποι βρίσκονται στην άγνοια· ζούνε μέσα σ’έναν παράδεισο ανόητων, πεπεισμένοι πως όταν καταστραφεί το σώμα τους, όλα καταστρέφονται. Αυτό είναι ανοησία.
Mike Robinson: Βασικά σας ενδιαφέρει να τους πληροφορήσετε πως υπάρχει μια πνευματική διάσταση της ζωής;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η πρώτη έννοια μας είναι να σου πούμε πως δεν είσαι αυτό το σώμα, πως το σώμα είναι το κάλυμμά σου (το πουκάμισο και το σακκάκι σου) και πως μέσα στο σώμα ζεις.
Mike Robinson: Ναι, νομίζω τώρα το κατάλαβα. Αν συνεχίσουμε από αυτό το σημείο – είπατε πως ο τρόπος ζωής στο παρελθόν επηρεάζει την ζωή μετά το θάνατο, και υπάρχουν φυσικοί νόμοι που καθορίζουν την επόμενη ζωή. Πως λειτουργεί η διαδικασία της μετεμψύχωσης;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η διαδικασία είναι πολύ λεπτοειδής. Η πνευματική ψυχή είναι αόρατη στα υλικά μάτια σου. Εχει ατομικό μέγεθος. Μετά την καταστροφή του χονδροειδούς σώματος, που είναι φτιαγμένο από αισθήσεις, αίμα, κόκαλα, λίπος και ούτω καθεξής, το λεπτοειδές σώμα του νου, της εξυπνάδας και του εγώ αρχίζει να λειτουργεί. Ετσι, τη στιγμή του θανάτου, αυτό το λεπτοειδές σώμα μεταφέρει τη μικρή πνευματική ψυχή σ’ένα άλλο σώμα. Ακριβώς όπως ο αέρας μεταφέρει μιαν ευωδιά. Δεν ξέρουμε από που προέρχεται αυτή η ευωδιά τριαντάφυλλου, αλλά γνωρίζουμε πως μεταφέρεται από τον αέρα. Δεν μπορείς να δεις πως, αλλά συμβαίνει. Παρόμοια, η διαδικασία της μετεμψύχωσης είναι πολή λεπτοειδής. Σύμφωνα με την κατάσταση του νου τη στιγμή του θανάτου, η μικροσκοπική πνευματική ψυχή εισχωρεί στη μήτρα μιας συγκεκριμένης μητέρας μέσω του σπέρματος του πατέρα. Μπορεί να είναι μια ανθρώπινη ύπαρξη, μπορεί να είναι γάτα, σκύλος ή οτιδήποτε άλλο.
Mike Robinson: Λέτε πως είμασταν κάτι διαφορετικό στην προηγούμενη ζωή;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι.
Mike Robinson: Και μπορεί να επιστρέψουμε ως κάτι διαφορετικό την επόμενη φορά;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι, επειδή είσαι αιώνιος. Αλλάζεις σώματα, ανάλογα με την εργασία σου. Είναι ανάγκη, λοιπόν, να επιθυμείς να μάθεις πως μπορείς να σταματήσεις αυτή τη δουλειά και πως μπορείς να παραμείνεις στο αρχικό, πνευματικό σώμα σου. Αυτή είναι η επίγνωση του Κρίσνα.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Αν λοιπόν αποκτήσω επίγνωση του Κρίσνα, δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψω με τη μορφή σκύλου.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Οχι. (Προς έναν αφοσιωμένο υπηρέτη:) Βρες αυτόν τον στίχο, τζανμα καρμα τσα με ντιβγιαμ.
Mαθητής:
«Οποιος γνωρίζει την υπερβατική φύση της εμφάνισής Μου και των δραστηριοτήτων Μου δεν πρόκειται, όταν αφήσει το σώμα, να ξαναγεννηθεί σ’αυτόν τον υλικό κόσμο, αλλά φτάνει την αιώνια κατοικία Μου, ω Αρτζούνα» (Μπ.γκ.4.9)
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ο Θεός λέει: «Οποιος με καταλαβαίνει είναι ελεύθερος από τη γέννηση και το θάνατο». Ο Θεός δεν γίνεται κατανοητός με υλιστικές εικασίες. Δεν είναι δυνατόν. Είναι ανάγκη να φτάσει κάποιος στο πνευματικό επίπεδο. Τότε λαμβάνει την απαιτούμενη εξυπνάδα για να κατανοήσει τον Θεό. Και όταν καταλάβει τον Θεό, δεν ξαναπαίρνει υλικό σώμα. Επιστρέφει στο σπίτι, στη Θεότητα. Ζει αιώνια· χωρίς να αλλάζει το σώμα του.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Διαβάσατε δυο φορές από τις γραφές σας. Από που προέρχονται αυτές οι γραφές; Μπορείτε να μου εξηγήσετε με λίγα λόγια;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Οι γραφές μας προέρχονται από τη βεδική λογοτεχνία, που υπάρχει από την αρχή της δημιουργίας. Οποτε παρουσιάζεται μια υλική δημιουργία – όπως για παράδειγμα αυτό το μικρόφωνο- παρουσιάζεται επίσης κάποιο έντυπο που εξηγεί πως να το χρησιμοποιείς. Ετσι δεν είναι;
Mike Robinson: Ναι πράγματι.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Παρόμοια, λοιπόν, η βεδική λογοτεχνία εμφανίζεται μαζί με την κοσμική δημιουργία, για να μας εξηγήσει πως να συμπεριφερθούμε.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Δηλαδή, αυτές οι γραφές υπάρχουν από την αρχή της δημιουργίας. Τώρα θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι άλλο για το οποίο πιστεύω πως έχετε έντονη άποψη. Ποια είναι η κύρια διαφορά μεταξύ της επίγνωσης του Κρίσνακαι των άλλων Ανατολικών σχολών που διδάσκονται στη Δύση;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η διαφορά βρίσκεται στο ότι εμείς ακολουθούμε την αρχική λογοτεχνία ενώ εκείνοι κατασκευάζουν τη δική τους λογοτεχνία. Αυτή είναι η διαφορά. Οταν παρουσιάζεται ένα ερώτημα πάνω σε πνευματικά θέματα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψην η αρχική λογοτεχνία και όχι κάποια λογοτεχνία που προέρχεται από απατεώνες.
Mike Robinson: Και όσον αφορά το ψάλσιμο Χάρε Κρίσνα, Χάρε Κρίσνα…
Σρίλα Πραμπουπάντα: Το ψάλσιμο Χάρε Κρίσνα είναι η ευκολότερη μέθοδος για να εξαγνισθούμε, ειδικά σ’αυτή τη συγκεκριμένη εποχή που οι άνθρωποι δεν μπορούν να καταλάβουν την πνευματική γνώση γιατί είναι ανόητοι. Οποιος ψέλνει Χάρε Κρίσνα, εξαγνίζει την εξυπνάδα του και είναι σε θέση να κατανοήσει τα πνευματικά ζητήματα.
Mike Robinson: Mπορείτε να μου πείτε ποιος σας καθοδηγεί σε ότι κάνετε;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η βεδική λογοτεχνία μας καθοδηγεί.
Mike Ronbinson: Οι γραφές από τις οποίες παραθέσατε αποσπάσματα;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι, όλες περιλαμβάνονται στη βεδική λογοτεχνία. Τις μεταφράσαμε στα Αγγλικά. Αλλά δεν κατασκευάζουμε. Αν κατασκευάζαμε γνώση, τότε όλα θα διαλύονταν. Η βεδική λογοτεχνία είναι όπως το έντυπο που εξηγεί πως να στήσεις αυτό το μικρόφωνο. Λέει, «Κάντο μ’αυτό τον τρόπο: μερικές βίδες πρέπει να βρίσκονται σ’αυτή τη μεριά, γύρω από το μέταλλο». Αν αλλάξεις κάτι, θα διαλυθούν όλα. Ετσι, δεν κατασκευάζουμε. Ολοι μπορούν να διαβάσουν ένα από τα βιβλία μας και να λάβουν πραγματική πνευματική γνώση.
Mike Robinson: Πως επηρεάζει η φιλοσοφία της επίγνωσης του Κρίσνα τον τρόπο ζωής των ανθρώπων;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Απαλλάσσει τους ανθρώπους από τη δυστυχία. Οι άνθρωποι υποφέρουν επειδή κάνουν το λάθος να πιστεύουν πως είναι αυτό σώμα. Αν καθαρίζεις προσεκτικά το σακκάκι και το πουκάμισο, πιστεύωντας πως είσαι το σακκάκι και το πουκάμισο, και ξεχνάς να φας, θα γινόσουν ευτυχισμένος;
Mike Robinson; Οχι, δεν θα γινόμουν.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Παρόμοια, όλοι πλένουν το «σακκάκι και το πουκάμισο» του σώματος, ξεχνώντας την ψυχή μέσα στο σώμα. Δεν γνωρίζουν τι βρίσκεται μέσα στο «σακκάκι και το πουκάμισο» του σώματος. Ρώτα οποιονδήποτε ποιος είναι, και θα σου πει, «Ναι, είμαι Αγγλος» ή «Είμαι Ινδός» Και αν πούμε, «Βλέπω πως έχεις Αγγλικό ή Ινδικό σώμα, αλλά, εσύ ποιός είσαι;» – δε θα μπορέσει να δώσει απάντηση.
Mike Robinson: Κατάλαβα.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ολόκληρος ο σύγχρονος πολιτισμός λειτουργεί βασισμένος στην εσφαλμένη εντύπωση πως το σώμα είναι ο εαυτός. Αυτή είναι νοοτροπία των γάτων και των σκύλων. Ας υποθέσουμε πως προσπαθώ να μπω στην Αγγλία και με σταματάς στα σύνορα, «Είμαι Αγγλος», λες «αλλά εσύ είσαι Ινδός. Γιατί ήρθες εδώ;» Κι ο σκύλος γαυγίζει «γαβ, γαβ, γιατί ήρθες;» Ποια είναι η διαφορά στη νοοτροπία; Ο σκύλος σκέφτεται πως είναι σκύλος και πως εγώ είμαι ξένος, κι εσύ σκέφτεσαι πως είσαι Αγγλος και πως εγώ είμαι Ινδός. Δεν υπάρχει διαφορά στη νοοτροπία. Αν αφήσουμε τους ανθρώπους στο σκοτάδι της σκυλίσιας νοοτροπίας και ισχυριστούμε πως προοδεύουμε πολιτιστικά, είμαστε οι μεγαλύτεροι ανόητοι.
Mike Robinson: Για να πάμε σε ένα άλλο σημείο: συμπεραίνω πως η κίνηση των Χάρε Κρίσνα ενδιαφέρεται για εκείνες τις περιοχές του κόσμου όπου υπάρχει δυστυχία.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι, ενδιαφερόμαστε πολύ. Οι άλλοι αποφεύγουν τα κύρια προβλήματα: τη γέννηση, τα γεράματα, την ασθένεια και τον θάνατο. Δεν έχουν λύσεις γι’αυτά τα προβλήματα· απλά λένε ανοησίες. Οι άνθρωποι έχουν παραπλανηθεί. Εχουν μείνει μέσα στο σκοτάδι. Ας προσπαθήσουμε να τους δώσουμε λίγο φως.
Mike Robinson: Ναι, αλλά ξεχωριστά από την πνευματική διαφώτιση, ενδιαφέρεστε για την ευημερία των ανθρώπων;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η φυσική ευημερία θα ακολουθήσει αυτόματα την πνευματική ευημερία.
Mike Robonson: Και πως γίνεται;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ας υποθέσουμε πως έχεις ένα αυτοκίνητο. Και βέβαια φροντίζεις το αυτοκίνητό σου τόσο καλά όσο τον εαυτό σου. Αλλά δεν ταυτίζεις τον εαυτό σου με το αυτοκίνητο. Δεν λες, «Είμαι αυτό το αυτοκίνητο». Αυτό είναι ανοησία. Αλλά αυτό κάνουν οι άνθρωποι. Ξεχνούν πως είναι διαφορετικοί από το αυτοκίνητο, πως είναι πνευματική ψυχή και πως έχουν διαφορετική δουλειά. Οπως αν κάποιος πιει πετρέλαιο δεν θα ευχαριστηθεί, έτσι δεν πρόκειται να ικανοποιηθεί με σωματικές δραστηριότητες. Πρέπει να βρει την κατάλληλη τροφή για την ψυχή. Οποιος σκέφτεται, «είμαι αυτοκίνητο και πρέπει να πιω αυτό το πετρέλαιο» θεωρείται παράφρων. Παρόμοια, όποιος νομίζει πως είναι αυτό το σώμα και προσπαθεί να ευτυχήσει με σωματικές απολαύσεις είναι επίσης παράφρων.
Mike Robinson: Υπάρχει μια δήλωση εδώ που θα ήθελα να σχολιάσω. Μου δόθηκε αυτό το έντυπο από τους μαθητές σας πριν έρθω, κι ένα από τα σημεία που αναφέρεται είναι, «θρησκεία χωρίς ορθολογιστική βάση δεν είναι παρά απλό συναίσθημα». Μπορείτε να μου το εξηγήσετε;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Πολλοί θρησκευόμενοι λένε, «Πιστεύουμε…». Ποιά είναι, όμως, η αξία αυτού του πιστεύω; Μπορείς να πιστεύεις σε κάτι που στην πραγματικότητα δεν είναι σωστό. Για παράδειγμα, μερικοί Χριστιανοί λένε, «πιστεύουμε πως τα ζώα δεν έχουν ψυχή», γιατί θέλουν να τρώνε τα ζώα. Στην πραγματικότητα, όμως, τα ζώα έχουν ψυχή.
Mike Robinson: Πως ξέρετε ότι το ζώο έχει ψυχή;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Και συ μπορείς να μάθεις. Να η επιστημονική απόδειξη: το ζώο τρώει, εσύ τρως· το ζώο κοιμάται, εσύ κοιμάσαι· το ζώο έχει σεξουαλική ζωή, εσύ έχεις σεξουαλική ζωή, το ζώο αμύνεται κι εσύ επίσης αμύνεσαι· τότε ποια είναι η διαφορά μεταξύ σας; Πως ισχυρίζεσαι πως εσύ έχεις ψυχή ενώ το ζώο όχι;
Mike Robinson: Καταλαβαίνω πολύ καλά. Αλλά οι Χριστιανικές γραφές αναφέρουν…
Σρίλα Πραμπουπάντα: Μην φέρνεις το θέμα στις γραφές. Είναι θέμα κοινής λογικής. Προσπάθησε να καταλάβεις. Το ζώο τρώει, εσύ τρως· το ζώο κοιμάται, εσύ κοιμάσαι· το ζώο έχει σεξουαλική ζωή, εσύ έχεις σεξουαλική ζωή· τα ζώα έχουν παιδιά, εσύ έχεις παιδιά· έχουν μια κατοικία, έχεις μια κατοικία. Αν το σώμα των ζώων τραυματιστεί, τρέχει αίμα, αν το σώμα σου τραυματιστεί, τρέχει αίμα· Υπάρχουν όλες αυτές οι ομοιότητες. Τώρα γιατί αρνείσαι αυτή τη συγκεκριμένη ομοιότητα, την ύπαρξη της ψυχής; Δεν είναι λογικό. Εχεις μελετήσει λογική; Στη λογική υπάρχει κάτι που λέγεται αναλογία. Αναλογία σημαίνει να βγάλεις ένα συμπέρασμα βρίσκωντας πολλά σημεία ομοιότητας. Αν υπάρχουν τόσα πολλά σημεία ομοιότητας μεταξύ ανθρώπινων όντων και ζώων, γιατί αρνείσαι μια ομοιότητα; Αυτή δεν είναι λογική. Αυτή δεν είναι επιστήμη.
Mike Robinson: Αλλά αν πάρει κανείς αυτό το επιχείρημα και το χρησιμοποιήσει με άλλο τρόπο…
Σρίλα Πραμπουπάντα: Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Αν τα επιχειρήματά σου δεν βασίζονται στη λογική, τότε δεν είσαι ορθολογιστής.
Mike Robinson: Ναι, εντάξει, αλλά ας αρχίσουμε από μιαν άλλη υπόθεση. Ας υποθέσουμε πως το ανθρώπινο ον δεν έχει ψυχή…
Σρίλα Πραμπουπάντα: Τότε πρέπει να εξηγήσεις τη διαφορά μεταξύ ενός ζωντανού σώματος κι ενός νεκρού σώματος. Εξήγησα αυτή την διαφορά στην αρχή. Από τη στιγμή που η ζωτική δύναμη, η ψυχή, φύγει από το σώμα, ακόμα κι αν πρόκειται για το ομορφότερο σώμα, αυτό δεν έχει αξία. Κανείς δεν ενδιαφέρεται γι’αυτό· πετάγεται μακριά. Αλλά τώρα, αν αγγίξω τα μαλλιά σου, θα γίνει μάχη. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ ενός ζωντανού σώματος και ενός νεκρού σώματος. Σ’ένα ζωντανό σώμα η ψυχή είναι εκεί, ενώ σ’ένα νεκρό σώμα η ψυχή δεν είναι εκεί. Από τη στιγμή που η ψυχή αφήνει το σώμα, το σώμα δεν έχει καμμιά αξία. Είναι άχρηστο. Είναι πολύ απλό να το καταλάβεις, αλλά και οι πιο φημισμένοι δήθεν επιστήμονες και φιλόσοφοι είναι πολύ ανόητοι για να το καταλάβουν. Η σύγχρονη κοινωνία βρίσκεται σε άθλια κατάσταση. Δεν υπάρχει άνθρωπος με πραγματικό εγκέφαλο.
Mike Robinson: Αναφέρεστε σ’όλους τους επιστήμονες που αποτυγχάνουν να καταλάβουν την πνευματική διάσταση της ζωής;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι. Αληθινή επιστήμη σημαίνει τέλεια γνώση των υλικών και των πνευματικών πραγμάτων.
Mike Robinson: Αλλά είσασταν χημικός στην εγκόσμια ζωή, δεν είσασταν;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι, ήμουν χημικός, πριν πολλά χρόνια. Αλλά δεν απαιτεί ιδιαίτερη εξυπνάδα να γίνεις χημικός. Κάθε άνθρωπος με κοινό νου μπορεί να γίνει.
Mike Robinson: Ισως πιστεύετε πως η υλική επιστήμη είναι απαραίτητη ακόμη κι αν οι σημερινοί επιστήμονες είναι ανόητοι.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η υλική επιστήμη είναι απαραίτητη ως ένα σημείο. Δεν είναι η μόνη απαραίτητη.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Να επανέλθω στην ερώτηση που είχα προηγουμένως; Οταν διαφωνήσαμε πριν λίγα λεπτά, είπατε, «Μην αναφέρεις τις γραφές, είναι ζήτημα κοινής λογικής». Τι ρόλο παίζουν τελικά οι γραφές στη θρησκεία σας; Πόσο σημαντικές είναι;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Η θρησκεία μας είναι επιστήμη. Οταν λέμε πως ένα παιδί μεγαλώνει και γίνεται αγόρι, αυτό είναι επιστήμη. Δεν είναι θρησκεία. Κάθε παιδί μεγαλώνει και γίνεται αγόρι. Ποιο είναι το θρησκευτικό ζήτημα; Κάθε άνθρωπος πεθαίνει, το σώμα γίνεται άχρηστο. Ποιο είναι το θρησκευτικό ζήτημα; Είναι επιστήμη. Είτε είσαι Χριστιανός, είτε Ινδουιστής, είτε Μουσουλμάνος, όταν πεθαίνεις το σώμα σου είναι άχρηστο. Αυτό είναι επιστήμη. Οταν κάποιος συγγενής σου πεθαίνει, δεν μπορείς να πεις «Είμαστε Χριστιανοί· πιστεύουμε πως δεν πέθανε». Οχι, έχει πεθάνει. Είτε είσαι Χριστιανός, είτε Ινδουιστής, είτε Μουσουλμάνος, έχει πεθάνει. Ετσι λοιπόν όταν μιλάμε, μιλάμε πάνω σ’αυτή τη βάση: το σώμα είναι σημαντικό μόνο για όσο η ψυχή βρίσκεται μέσα στο σώμα. Οταν η ψυχή δεν είναι εκεί, το σώμα είναι άχρηστο. Αυτή η επιστήμη εφαρμόζεται στον καθένα και προσπαθούμε να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους πάνω σ’αυτή τη βάση.
Mike Robinson: Αλλά, αν σας κατάλαβα σωστά, φαίνεται πως εκπαιδεύεται τους ανθρώπους πάνω σε καθαρά επιστημονική βάση. Που εισέρχεται η θρησκεία σ’όλα αυτά;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Θρησκεία σημαίνει επίσης επιστήμη. Οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν λανθασμένα τη θρησκεία ως ζήτημα πίστης – «Εγώ πιστεύω» (προς έναν αφοσιωμένο υπηρέτη): Βρες τη λέξη θρησκεία στο λεξικό.
Μαθητής: Σχετικά με τη θρησκεία αναφέρει: «Αναγνώριση ενός υπεράνθρωπου ελέγχου ή δύναμης και ιδιαίτερα η αναγνώριση ενός προσωπικού Θεού που δικαιούται υπακοή και σωστή συμπεριφορά.»
Σρίλα Πραμπουπάντα: Ναι. Θρησκεία σημαίνει να μάθουμε πως να υπακούμε τον υπέρτατο ελεγκτή. Ετσι, ίσως είσαι Χριστιανός, ίσως είσαι Ινδουιστής· δεν έχει σημασία. Και οι δύο δέχονται πως υπάρχει υπέρτατος ελεγκτής. Ο καθένας πρέπει να το δεχτεί αυτό· αυτή είναι η πραγματική θρησκεία. Και όχι, «πιστεύουμε πως τα ζώα δεν έχουν ψυχή». Αυτό δεν είναι θρησκεία. Αυτό είναι αντιεπιστημονικό. Θρησκεία σημαίνει επιστημονική κατανόηση του υπέρτατου ελεγκτή: να καταλάβεις τον υπέρτατο ελεγκτή και να Τον υπακούς – αυτό είναι όλο. Στο κράτος, καλός πολίτης είναι αυτός που καταλαβαίνει την κυβέρνηση και υπακούει τους νόμους της κυβέρνησης, και κακός πολίτης είναι αυτός που δε νοιάζεται για την κυβέρνηση. Ετσι, αν γίνεσαι κακός πολίτης επειδή αγνοείς την κυβέρνηση του Θεού, τότε είσαι άθρησκος. Κι αν είσαι καλός πολίτης, τότε είσαι θρησκευόμενος.
Mike Robinson: Κατάλαβα. Μπορείτε να μου πείτε ποιο πιστεύετε πως είναι το νόημα της ζωής; Πρώτα-πρώτα, γιατί υπάρχουμε;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Το νόημα της ζωής είναι να απολαύσουμε. Τώρα, όμως, βρίσκεσαι σε ένα απατηλό στάδιο ζωής, γι’αυτό υποφέρεις αντί να απολαμβάνεις. Βλέπουμε παντού τον αγώνα της ύπαρξης. Ολοι αγωνίζονται, τελικά, όμως, τι απολαμβάνουν; Υποφέρουν και πεθαίνουν. Γι’αυτό, αν και ζωή σημαίνει απόλαυση, η ζωή σου δεν είναι απόλαυση. Αλλά αν έρθεις στο αληθινό, πνευματικό επίπεδο της ζωής, τότε θα απολαύσεις.
Mike Robinson: Μπορείτε να μου εξηγήσετε, τέλος, μερικά από τα στάδια που περνά κανείς στην πνευματική ζωή; Ποια είναι τα πνευματικά στάδια από τα οποία περνά ένας αφοσιωμένος υπηρέτης;
Σρίλα Πραμπουπάντα: Το πρώτο στάδιο είναι η περιέργεια. Λες, «τι είναι αυτή η κίνηση για την επίγνωση του Κρίσνα; Ας τη μελετήσω». Αυτό καλείται σραντα, πίστη. Αυτή είναι η αρχή. Μετά, αν είσαι σοβαρός, συναναστρέφεσαι αυτούς που καλλιεργούν αυτή τη γνώση. Προσπαθείς να καταλάβεις πως αισθάνονται. Υστερα αναρωτιέσαι, «γιατί δεν γίνομαι ένας απ’αυτούς;» Κι όταν γίνεις ένας απ’αυτούς, τότε όλοι οι δισταγμοί σύντομα θα εξαφανιστούν. Η πίστη σου μεγαλώνει κι αποκτάς αληθινή γεύση για την επίγνωση του Κρίσνα. Γιατί αυτά τα αγόρια δεν πάνε στον κινηματογράφο; Γιατί δεν τρώνε κρέας; Γιατί δεν πάνε στα νυχτερινά κέντρα; Επειδή η γεύση τους έχει αλλάξει. Απεχθάνονται όλα αυτά τα πράγματα. Μ’αυτόν τον τρόπο, ένας προοδεύει. Πρώτα πίστη, μετά συναναστροφή των αφοσιωμένων υπηρετών, ύστερα απομάκρυνση όλων των δισταγμών, κατόπιν σταθερή πίστη, μετά γεύση, μετά συνειδητοποίηση του Θεού, κι ύστερα αγάπη για τον Θεό, η τελειότητα.
Αυτή η θρησκεία είναι πρώτης-τάξεως. Δεν είναι τυπολατρική τελετή: «πιστεύω, πιστεύεις». Αυτό δεν είναι θρησκεία. Αυτό είναι απάτη. Αληθινή θρησκεία σημαίνει να αναπτύξεις αγάπη για τον Θεό. Αυτή είναι η τελειότητα της θρησκείας.
Mike Robinson: Σας ευχαριστώ πολύ που μιλήσατε μαζί μου. Χάρηκα πολύ τη συζήτησή μας.
Σρίλα Πραμπουπάντα: Χάρε Κρίσνα.

Comments are closed.